DEN HAAG – Nederland gaat zijn militaire verdediging in het Caribisch gebied versterken met anti-scheepsraketten. Dat bevestigt het ministerie van Defensie in antwoorden op Kamervragen. Opvallend is dat Nederlandse veiligheidsanalisten tegelijkertijd waarschuwen dat niet alleen de instabiliteit in Venezuela, maar ook Amerikaanse militaire operaties een risico vormen voor Curaçao, Aruba en Sint Maarten. Volgens hen kunnen die operaties zelfs problemen veroorzaken voor de Nederlandse krijgsmacht in de regio.
De aanschaf van anti-scheepsraketten wordt expliciet genoemd in de beantwoording van vragen over de Defensienota 2026, die minister van Defensie Dilan Yeşilgöz-Zegerius en staatssecretaris Derk Boswijk vrijdag 16 oktober naar het parlement stuurden.
Het gaat om wapens die worden gebruikt om vijandelijke schepen op zee te bestrijden. Defensie maakt niet bekend hoeveel raketten worden aangeschaft, welk type wordt gekozen, waar de systemen worden geplaatst en wanneer ze operationeel moeten zijn.
Ook is nog niet duidelijk of de raketten vanaf land of vanaf marineschepen worden ingezet.
Waarschuwing voor Amerikaanse militaire acties
Op dezelfde dag verscheen de Rijksbrede Risicoanalyse Nationale Veiligheid 2026. Het rapport is opgesteld door het Analistennetwerk Nationale Veiligheid (ANV), in opdracht van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Onder meer het RIVM, TNO, Clingendael, de AIVD en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) zijn bij dit netwerk betrokken.
In het themarapport over internationale en militaire dreigingen besteden de onderzoekers uitgebreid aandacht aan de veiligheidssituatie in het Caribisch gebied.
Daarbij wijzen zij nadrukkelijk op de gevolgen die Amerikaanse militaire operaties kunnen hebben voor de Nederlandse eilanden.
Permanente marinierseenheid
Tegen deze achtergrond breidt Nederland zijn militaire capaciteit in het Caribisch gebied uit.
In de Kamerbeantwoording bevestigt Defensie dat er een permanente marinierseenheid komt. Daarnaast wordt geïnvesteerd in een luchtwaarschuwingsradar, systemen om drones te bestrijden en aanvullende vlieguren voor het Dash 8-verkenningsvliegtuig van de Kustwacht Caribisch Gebied.
Ook de Caribische militairen krijgen extra uitrusting, bewapening en infrastructuur. Vanaf 2029 volgt een beperkte personeelsuitbreiding.
Verder wordt geïnvesteerd in de vernieuwing van de marinevloot. Ook de Kustwacht Caribisch Gebied groeit, met bijna tachtig extra arbeidsplaatsen die de komende jaren moeten worden ingevuld.
Volgens Defensie zijn de investeringen noodzakelijk vanwege de ernstig verslechterde internationale veiligheidssituatie.
Militaire samenwerking met vijf landen
Nederland werkt ondertussen nauwer samen met de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Canada.
Dat gebeurt binnen het Framework for the Western Hemisphere Allied Collaboration (F-WHAC), een strategisch samenwerkingsverband dat de militaire inspanningen van de vijf landen in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied beter moet coördineren.
Volgens Defensie gaat het onder meer om gezamenlijke deelname aan geplande oefeningen en betere afstemming van bestaande militaire middelen.
Het samenwerkingsverband krijgt geen afzonderlijk budget en er wordt binnen dit raamwerk geen extra operationele capaciteit ingezet. De Nederlandse bijdrage wordt betaald uit bestaande budgetten.
Voor Curaçao is de militaire samenwerking met de Verenigde Staten bijzonder relevant. De Amerikanen gebruiken luchthaven Hato al ruim 25 jaar voor operaties gericht op de bestrijding van drugssmokkel.
Geen verband aangetoond
Of de voorgenomen aanschaf van anti-scheepsraketten rechtstreeks verband houdt met de spanningen rond Venezuela of de Amerikaanse militaire operaties, blijkt niet uit de beantwoording van de Kamervragen.
Defensie noemt de verslechterde internationale veiligheidssituatie als algemene aanleiding voor de uitbreiding van de krijgsmacht, maar specificeert niet tegen welke concrete dreigingen de nieuwe anti-scheepsraketten moeten worden ingezet.
De risicoanalyse laat ondertussen zien dat Nederlandse veiligheidsdeskundigen ook rekening houden met problemen die kunnen ontstaan door het militaire optreden van een belangrijke bondgenoot.
