ORANJESTAD – Twee Nederlandse ministers hebben na de Amerikaanse aanval op Venezuela ten onrechte gezegd dat het luchtruim bij Aruba en Curaçao was gesloten. Defensie erkent tegenover onderzoeksjournalist Patricia Cronie van onderzoeksprogramma Argos dat toenmalig minister Ruben Brekelmans zich daarover onjuist uitdrukte. Ook toenmalig minister van Buitenlandse Zaken David van Weel zei in de Tweede Kamer dat het luchtruim na 24 uur weer was geopend, terwijl de bevoegde autoriteiten het niet hadden gesloten.
De uitspraken volgden op de gebeurtenissen van 3 januari, toen Amerikaanse militairen de Venezolaanse president Nicolás Maduro gevangen namen. KLM, TUI en Corendon schrapten die dag hun vluchten naar Aruba, Bonaire en Curaçao. KLM meldde dat het luchtruim rond Curaçao was gesloten, terwijl TUI en Corendon spraken over beperkingen in het lokale luchtruim. De Curaçaose luchtverkeersleiding DC-ANSP bevestigt tegenover Argos dat de Curaçao Flight Information Region die dag gewoon open was.
Van Weel
Vijf dagen later zei Van Weel tijdens een commissiedebat in de Tweede Kamer: „Gelukkig is na 24 uur het luchtruim weer geopend en is het vliegverkeer hervat.”
Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt nu tegen Argos dat Van Weel daarmee bedoelde dat de commerciële luchtvaartmaatschappijen na 24 uur hun vluchten hadden hervat. Aruba en Curaçao zijn autonome landen binnen het Koninkrijk en beschikken over eigen bevoegdheden voor hun luchtruim.
Ook Brekelmans sprak over een sluiting. Tijdens een persconferentie op Aruba op 5 januari zei hij dat „een dag het luchtruim gesloten is geweest”.
Defensie noemt dat na vragen van Argos een „onnauwkeurige formulering”. Het ministerie bevestigt dat het luchtruim boven Aruba op 3 januari niet formeel door de bevoegde autoriteiten is gesloten.
Amerikaans vliegverbod
Die dag gold wel een Amerikaans luchtverkeersbericht, een zogenoemde NOTAM. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA legde daarmee beperkingen op aan de Amerikaanse burgerluchtvaart. Dat verbod gold niet voor Nederlandse luchtvaartmaatschappijen.
KLM, TUI en Corendon zeggen inmiddels tegen Argos dat zij zelf besloten hun vluchten vanwege veiligheidsoverwegingen stil te leggen. De maatschappijen geven ondanks herhaalde vragen geen duidelijkheid over waar hun eerdere informatie over een gesloten luchtruim of opgelegde beperkingen vandaan kwam.
Daarmee blijft onduidelijk hoe het beeld kon ontstaan dat het Caribische luchtruim was gesloten en waarom dat beeld vervolgens ook in verklaringen van Nederlandse ministers terugkwam.
De Curaçaose minister van Verkeer Charles Cooper zegt in de uitzending dat de Verenigde Staten niet kunnen bepalen of het Curaçaose luchtruim wordt gesloten. „Het luchtruim is niet van de Amerikanen. Dus ze kunnen helemaal niet beslissen of ons luchtruim gesloten is of niet. De Amerikanen beslissen hier niet, wij beslissen hier.”
Argos onderzocht de gang van zaken de afgelopen maanden op Curaçao, Aruba en in Nederland en sprak daarvoor onder anderen met luchtverkeersleiding, ministers, luchtvaartmaatschappijen en deskundigen. De radiodocumentaire Wie is de baas van het Caribische luchtruim? is gistermiddag uitgezonden op NPO Radio 1.
