Rekenkamer ziet structureel probleem in financieel bestuur Aruba
ORANJESTAD - De Algemene Rekenkamer van Aruba waarschuwt dat de problemen rond begrotingsfondsen niet op zichzelf staan, maar onderdeel zijn van een breder en hardnekkig probleem binnen het financieel bestuur van het Land. Volgens de Rekenkamer tonen de bevindingen opnieuw aan dat fundamentele tekortkomingen in beheer, toezicht en verantwoording al jaren onvoldoende worden opgelost.
Dat staat in het donderdag verschenen rapport ‘Buiten beeld, buiten controle’, waarin de Rekenkamer onderzoek doet naar de werking van begrotingsfondsen van de overheid. De Rekenkamer concludeert dat begrotingsfondsen in hun huidige vorm een risico vormen voor transparantie, rechtmatigheid en parlementaire controle.
Het rapport plaatst die problemen nadrukkelijk in een bredere context van jarenlang zwak financieel beheer binnen de Arubaanse overheid. De Rekenkamer verwijst daarbij naar eerdere onderzoeken naar onder meer de jaarrekeningen van het Land, instellingen op afstand en grote infrastructurele projecten.
Volgens de Rekenkamer blijven dezelfde patronen telkens terugkeren: achterstallige jaarrekeningen, onvolledige administraties, gebrekkige controlemechanismen en onvoldoende bestuurlijke opvolging van aanbevelingen. In het rapport staat dat het Land “dezelfde praktijken blijft toepassen in de hoop andere resultaten te bereiken”.
Landspakket
De Rekenkamer koppelt de problematiek ook expliciet aan het Landspakket Aruba, het hervormingsprogramma dat Aruba met Nederland afsprak na de coronacrisis in ruil voor financiële steun. Binnen dat Landspakket is versterking van het financieel beheer een van de centrale thema’s. Volgens de Rekenkamer leveren haar onderzoeken een bijdrage aan dat verbeterproces.
De kritiek raakt daarmee direct aan de bredere discussie over governance en financieel toezicht binnen het Koninkrijk. De afgelopen jaren wezen ook het College Aruba financieel toezicht (CAft) en de Raad van Advies herhaaldelijk op risico’s rond begrotingsdiscipline, transparantie en de kwaliteit van financiële verslaggeving.
In het nieuwe rapport stelt de Rekenkamer dat begrotingsfondsen steeds verder buiten het reguliere begrotings- en verantwoordingsproces zijn komen te staan. Daardoor ontbreekt een volledig en betrouwbaar financieel totaalbeeld van de overheid.
Aantasting democratische controle
Volgens de Rekenkamer is dat niet alleen een administratief probleem, maar ook een aantasting van democratische controle. De Staten beschikken daardoor niet altijd over tijdige en volledige informatie over publieke geldstromen, terwijl externe financiers zoals Nederland en de Europese Unie soms beter worden geïnformeerd dan het parlement zelf.
De Rekenkamer waarschuwt bovendien dat Aruba juist nu op een belangrijk kruispunt staat. Terwijl de regering werkt aan een nieuw Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds (AIOF), dreigt volgens de Rekenkamer herhaling van oude problemen als governance, toezicht en financiële verantwoording niet eerst structureel worden verbeterd.
In haar conclusies stelt de Rekenkamer dat begrotingsfondsen alleen kunnen functioneren als zij strikt worden genormeerd, transparant worden beheerd en onder stevig parlementair toezicht staan. Zonder die randvoorwaarden vormen zij volgens het rapport geen versterking van financieel bestuur, maar juist een “structurele bedreiging”.
