Rekenkamer: honderden miljoenen buiten zicht Arubaanse Staten
ORANJESTAD - De Algemene Rekenkamer van Aruba slaat alarm over het beheer van begrotingsfondsen van de overheid. Volgens de Rekenkamer blijven door gebrekkige verantwoording, zwak toezicht en onvolledige administraties “honderden miljoenen guldens buiten beeld en buiten controle”. Daardoor kunnen de Staten hun controlerende taak onvoldoende uitvoeren.
Dat staat in het vrijdag gepubliceerde rapport ‘Buiten beeld, buiten controle’, waarin de Rekenkamer onderzoekt hoe begrotingsfondsen van het Land Aruba functioneren. Het gaat om fondsen waarin overheidsgeld apart wordt beheerd voor specifieke doelen, zoals criminaliteitsbestrijding, toerisme of migratieproblematiek.
Volgens de Rekenkamer wijkt de praktijk “wezenlijk af” van het oorspronkelijke doel van deze fondsen. Waar begrotingsfondsen bedoeld zijn als instrument voor doelgericht en controleerbaar financieel beheer, constateert de Rekenkamer dat sprake is van tekortschietende governance, onvoldoende toezicht en gebrekkige verantwoording.
Onvoldoende waarborgen
De Rekenkamer concludeert dat het huidige beheer onvoldoende waarborgen biedt voor rechtmatig en transparant gebruik van publieke middelen. Begrotingen worden regelmatig te laat vastgesteld of ontbreken volledig, terwijl ook verantwoording aan de Staten vaak uitblijft.
Daardoor raken volgens de Rekenkamer substantiële financiële stromen buiten het zicht van het parlement. De controlefunctie van de Staten wordt daarmee aangetast en het budgetrecht van het parlement “uitgehold”.
In het rapport staat verder dat informatievoorziening aan Nederlandse en Europese financiers in sommige gevallen beter geregeld is dan aan de Staten van Aruba. Voor fondsen die geld ontvangen van Nederland of de Europese Unie worden wel verantwoordingsrapportages opgesteld, maar die worden niet structureel gedeeld met het parlement. Volgens de Rekenkamer is dat “bestuurlijk onjuist” en in strijd met artikel V.19 van de Staatsregeling van Aruba.
De Rekenkamer noemt ook concrete voorbeelden van gebrekkig financieel beheer. Zo zouden bij het Tourism Product Enhancement Fund meerdere jaren uitgaven zijn gedaan zonder voorafgaande begrotingsautorisatie. Daarnaast blijken sommige fondsen jarenlang formeel te blijven bestaan zonder nog actief te zijn of officieel te worden opgeheven.
Volgens de Rekenkamer ontbreekt bovendien een algemeen beleidskader voor het gebruik van begrotingsfondsen. Daardoor worden fondsen volgens het rapport ad hoc ingericht en ontbreekt het aan duidelijke regels voor toezicht, evaluatie en opheffing.
Overheid erkent
De regering erkent in een reactie dat begrotingsfondsen in de praktijk niet altijd voldoen aan de eisen voor tijdige begroting en verantwoording. Ook onderschrijft het kabinet dat de informatievoorziening aan de Staten verbeterd moet worden. De regering werkt volgens het rapport aan vereenvoudiging van het systeem en aan invoering van een formeel financieel verslaggevingsstelsel.
De Rekenkamer waarschuwt tegelijkertijd dat nieuwe begrotingsfondsen alleen verantwoord kunnen functioneren als de bestaande tekortkomingen eerst worden opgelost. Daarbij wordt specifiek gewezen op het voorgenomen Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds (AIOF), dat momenteel in voorbereiding is.
