ORANJESTAD - De Algemene Rekenkamer van Aruba concludeert dat bij meerdere begrotingsfondsen jarenlang sprake is geweest van uitgaven zonder tijdige goedkeuring van begrotingen. Volgens het rapport werden begrotingen regelmatig te laat vastgesteld, ontbraken jaarrekeningen of werden uitgaven achteraf alsnog gelegaliseerd.
De bevindingen staan in het vrijdag gepubliceerde rapport ‘Buiten beeld, buiten controle’, waarin de Rekenkamer onderzoek doet naar het functioneren van begrotingsfondsen van het Land Aruba.
Volgens de Rekenkamer gaat het niet om incidenten, maar om een structureel probleem binnen het financieel beheer van de overheid. “Het niet tijdig vaststellen van begrotingen, het uitblijven of vertragen van verantwoording is niet incidenteel, maar structureel van aard”, staat in het rapport.
Als concreet voorbeeld noemt de Rekenkamer het Tourism Product Enhancement Fund (TPEF). Bij dat fonds zouden gedurende meerdere jaren uitgaven zijn gedaan zonder voorafgaande begrotingsautorisatie van de Staten.
De Rekenkamer stelt dat naleving van de financiële wetgeving geen beleidskeuze is, maar een verplichting. Toch blijken wettelijke regels rond toezicht, begroting en verantwoording volgens het rapport onvoldoende te worden nageleefd.
Ook bij het Criminaliteitsbestrijdingsfonds constateert de Rekenkamer problemen. Dat fonds is wettelijk uitgezonderd van de normale begrotingsplicht, maar zou daarvoor juist vaker inhoudelijk moeten rapporteren aan de Staten. Volgens het rapport gebeurt dat in de praktijk onvoldoende, waardoor effectieve parlementaire controle ontbreekt.
Buiten zicht
Door ontbrekende begrotingen en gebrekkige verantwoording raken volgens de Rekenkamer substantiële financiële stromen buiten het zicht van het parlement. De Staten beschikken daardoor niet over volledig en tijdig inzicht in het gebruik van publieke middelen.
De Rekenkamer waarschuwt dat hiermee het budgetrecht van de Staten wordt aangetast. In het rapport wordt gesproken van een “uitholling” van dat budgetrecht.
Naast actieve fondsen wijst de Rekenkamer ook op fondsen die feitelijk niet meer functioneren, maar juridisch nooit formeel zijn opgeheven. In sommige gevallen zouden restmiddelen administratief zijn afgehandeld zonder wettelijke beëindiging van het fonds.
De regering erkent in haar reactie dat begrotingsfondsen niet altijd voldoen aan de eisen voor tijdige begroting en verantwoording. Het kabinet zegt te werken aan vereenvoudiging van het systeem en aan invoering van een formeel financieel verslaggevingsstelsel.
