Aruba Birdlife ziet aanval op democratie in oproep om noordkustzaak in te trekken
ORANJESTAD – Aruba Birdlife Conservation (ABC) slaat terug naar critici die willen dat de natuurorganisatie haar rechtszaak over het gebruik van de noordkust intrekt. Volgens ABC gaat de discussie inmiddels niet meer alleen over UTV’s en ATV’s, maar over de vraag of maatschappelijke organisaties zonder persoonlijke of financiële druk naar de rechter kunnen stappen.
ABC richt zich daarbij vooral op touroperator Jimmy Douglas en ondernemer Omar-Steve Lejuez. Die hebben zich de afgelopen tijd fel tegen de opstelling van de natuurorganisatie en voorzitter Greg Peterson gekeerd.
Lejuez riep vorige week in een open brief de sponsoren van ABC op hun financiële steun en samenwerking met de organisatie op te schorten zolang de rechtszaak tegen het Land Aruba loopt. Volgens hem zouden sponsoren daarmee druk kunnen uitoefenen om ABC ertoe te bewegen de zaak in te trekken.
ABC noemt juist dat principe gevaarlijk. Volgens de organisatie staat het iedere sponsor vrij om zelf te bepalen waaraan geld wordt gegeven, maar ontstaat volgens haar een democratisch probleem wanneer financiële druk specifiek wordt gebruikt om een organisatie ertoe te bewegen een rechtszaak te beëindigen.
Douglas
Ook Douglas krijgt kritiek van ABC. De touroperator keerde zich eerder publiekelijk tegen Peterson en beschuldigde hem onder meer van een verborgen agenda en een selectieve houding bij natuurbescherming.
In een podcast in juni stelde Douglas dat natuurbescherming volgens hem wordt gebruikt als wapen tegen activiteiten waar Peterson en andere natuurbeschermers bezwaar tegen hebben. Ook trok hij de persoonlijke motieven en financiering van Peterson in twijfel en vergeleek hij diens opstelling op enig moment met een dictatuur.
ABC stelt nu dat dergelijke persoonlijke aanvallen afleiden van de juridische vragen waar de rechtszaak volgens de organisatie daadwerkelijk om draait: welke gebieden wettelijk beschermd zijn, welke gemotoriseerde activiteiten daar zijn toegestaan en of de overheid de bestaande regels voldoende handhaaft.
Rechter
Volgens ABC is het inschakelen van de rechter juist onderdeel van de democratische rechtsstaat. De organisatie benadrukt dat zij niet zelf bepaalt wat er met de UTV- en ATV-sector moet gebeuren, maar de rechter vraagt te beoordelen of overheidshandelen in overeenstemming is met de wet.
Dat uitgangspunt vindt ook steun in de Arubaanse constitutionele structuur. Artikel VI.2 van de Staatsregeling bepaalt dat de rechterlijke macht door onafhankelijke rechters wordt uitgeoefend en dat iedere tussenkomst in rechtszaken verboden is. Ook de Rijkswet Gemeenschappelijk Hof bevat die waarborg.
Daarmee is overigens niet gezegd dat kritiek op ABC of een oproep aan sponsoren juridisch verboden is. Douglas en Lejuez hebben eveneens het recht om zich tegen de rechtszaak uit te spreken. ABC betoogt vooral dat het problematisch wordt wanneer maatschappelijke en financiële druk erop is gericht te voorkomen dat een rechter überhaupt over het geschil oordeelt.
Vijf weken
De rechtszaak zelf is voorlopig niet van tafel. Het Gerecht in Eerste Aanleg besloot vorige week de behandeling vijf weken uit te stellen. Het Land Aruba moet in die periode met ABC overleggen over een oplossing waarbij ook rekening wordt gehouden met de belangen van de touroperators en de Arubaanse samenleving. De zaak wordt op 15 oktober om 14.00 uur voortgezet.
De rechter wees daarbij expliciet op de botsende belangen. ABC komt op voor flora en fauna in wettelijk beschermde gebieden, terwijl touroperators al jarenlang gebruikmaken van delen van de noordkust en wijzen op werkgelegenheid en economische belangen.
Vrijdag vond op aanwijzing van de rechter inmiddels het eerste formele overleg tussen de regering en ABC plaats.
ABC zegt open te staan voor kritiek en erkent ook het recht van de offroadsector om voor zijn belangen op te komen. Maar de organisatie wil niet accepteren dat het gebruikmaken van de rechter wordt voorgesteld als handelen tegen Aruba.
„Vandaag is het ABC. Morgen kunt u het zijn”, schrijft de organisatie. Volgens ABC gaat de kwestie daarom inmiddels verder dan het conflict over UTV’s en ATV’s: zij raakt aan het recht van burgers en organisaties om besluiten van de overheid door een onafhankelijke rechter te laten toetsen.
