ORANJESTAD – De nieuwe luchtvaartovereenkomst tussen Aruba en San Marino gaat verder dan samenwerking tussen twee kleine landen. Aruba bouwt daarmee verder aan een internationale luchtvaartsector waarin maatschappijen een Arubaanse exploitatievergunning kunnen hebben terwijl hun vliegtuigen grotendeels elders in de wereld vliegen. De twee vliegtuigregisters worden bovendien commercieel ondersteund door dezelfde Amerikaanse groep.
De overeenkomst van 7 september maakt het mogelijk dat een vliegtuig dat in San Marino staat geregistreerd commercieel wordt geëxploiteerd door een maatschappij met een Arubaanse Air Operator Certificate, een AOC. Sinds mei bestaat de omgekeerde constructie al: een vliegtuig met een Arubaanse P4-registratie kan onder een San Marinese AOC worden gebruikt.
Daarmee ontstaat een wederzijds systeem waarbij de registratie van het vliegtuig en de vergunning van de luchtvaartmaatschappij niet meer uit hetzelfde land hoeven te komen.
Dat past bij het luchtvaartmodel dat Aruba al jaren ontwikkelt. Een onderneming die commercieel luchtvervoer uitvoert en haar hoofdvestiging op Aruba heeft, kan bij de Directie Luchtvaart een Arubaanse AOC aanvragen. Daarbij gelden de Arubaanse operationele voorschriften.
Vliegtuig hoeft niet vanaf Aruba te vliegen
Zo’n Arubaanse vergunning betekent niet automatisch dat een vliegtuig vanaf Reina Beatrix Airport opereert of zelfs regelmatig op Aruba komt.
Het systeem is juist aantrekkelijk voor internationale zakelijke en commerciële luchtvaart. Exploitanten kunnen hun juridische en operationele basis onder Arubaanse regelgeving brengen, terwijl vliegtuigen internationaal worden ingezet.
Aruba biedt daarmee behalve een luchthaven ook een luchtvaartjurisdictie aan: registratie, certificering en toezicht volgens Arubaanse regels.
Voor commercieel luchtvervoer zijn registratie en exploitatie twee verschillende zaken. De registratie bepaalt onder welke nationaliteit een toestel valt – bij Aruba is dat herkenbaar aan de letters P4. Een AOC bepaalt welke luchtvaartautoriteit de maatschappij toestemming heeft gegeven om commerciële vluchten uit te voeren.
Via artikel 83 bis van het Verdrag van Chicago kunnen verschillende landen afspraken maken over toestellen waarbij die twee rollen over verschillende jurisdicties zijn verdeeld.
Dat gebeurt nu tussen Aruba en San Marino. Volgens de overeenkomst worden de verantwoordelijkheden niet simpelweg aan elkaar overgedragen. Beide luchtvaartautoriteiten blijven verantwoordelijk voor hun eigen deel van het toezicht.
Zelfde private partner
Opvallend is dat achter beide vliegtuigregisters dezelfde private organisatie zit.
The Registry of Aruba werkt in een publiek-private constructie met de Arubaanse Directie Luchtvaart. De particuliere partner is de in Miami gevestigde Aviation Registry Group, die zegt het Arubaanse vliegtuigregister sinds 1995 te exploiteren.
Dezelfde onderneming beheert sinds 2012 ook het San Marino Aircraft Registry. Aviation Registry Group noemt de twee registers zelf zusterbedrijven.
De publieke toezichthouders blijven wel gescheiden. Voor Aruba is dat de DCA-A en voor San Marino de eigen Civil Aviation Authority.
De nieuwe overeenkomst maakt het voor klanten van die twee systemen gemakkelijker om een registratie in de ene jurisdictie te combineren met een exploitatievergunning uit de andere.
Aruba verdient aan registratie
De internationale luchtvaartactiviteiten leveren Aruba ook inkomsten op. In de begroting voor 2026 staat bij Directie Luchtvaart een jaarlijkse raming voor dienstverlening aan de International Air Safety Office, IASO, in verband met de coördinatie van de registratie van buitenlandse vliegtuigen.
Voor die post wordt 1,3 miljoen florin geraamd. Ook voor de daaropvolgende jaren wordt met hetzelfde bedrag gerekend.
Dat bedrag is niet de volledige economische opbrengst van het Arubaanse vliegtuigregister. Het gaat om de inkomsten die in de landsbegroting bij Directie Luchtvaart voor deze dienstverlening worden geraamd. De inkomsten van de private registerbeheerder en de bredere opbrengsten voor bijvoorbeeld lokale juridische, financiële en luchtvaartdienstverleners zijn daar niet in opgenomen.
Aviation Registry Group richt zich internationaal onder meer op eigenaren, leasemaatschappijen en exploitanten van zakelijke en commerciële vliegtuigen. De onderneming biedt zowel Aruba als San Marino aan voor private, zakelijke en commerciële registraties.
Meer dan lokale luchtvaart
De overeenkomst met San Marino laat daarmee zien dat het Arubaanse luchtvaartbeleid niet alleen draait om airlines die passagiers van en naar Aruba vervoeren.
Naast de luchthaven en lokale luchtverbindingen heeft het Land een internationale registratie- en certificeringssector opgebouwd. Die kan betrekking hebben op vliegtuigen die gedurende hun operationele leven nauwelijks op Aruba komen, maar juridisch of operationeel wel onder Aruba vallen.
Met de nieuwe overeenkomst wordt dat model flexibeler. Een internationale operator kan voortaan een toestel met de San Marinese registratie T7 gebruiken onder een Arubaanse AOC, terwijl omgekeerd een P4-toestel onder een San Marinese vergunning kan worden geëxploiteerd.
Voor Aruba betekent het akkoord daarom vooral een uitbreiding van een veel minder zichtbare economische activiteit: het verkopen van luchtvaartregistratie, regelgeving en toezicht als internationale dienstverlening.
