Loodsboot weg voor 30.000 dollar, goedgekeurd in 42 minuten: RdA eist onderzoek
ORANJESTAD – Refineria di Aruba heeft het Gemeenschappelijk Hof gevraagd het Openbaar Ministerie opdracht te geven alsnog onderzoek te doen naar de verkoop van de loodsboot Gutu. Een intern onderzoek van het staatsbedrijf zou aanwijzingen bevatten dat de boot eind 2023 zonder taxatie en mogelijk ver onder de marktwaarde is verkocht. Maar fraude is niet vastgesteld.
RdA deed op 24 februari 2026 aangifte van mogelijke oplichting, valsheid in geschrifte en verduistering in dienstbetrekking. Het Openbaar Ministerie besloot geen strafrechtelijk onderzoek te beginnen. Volgens de Arubaanse nieuwssite verwees het OM daarbij naar een tekort aan onderzoekscapaciteit en naar de mogelijkheid voor RdA om een civiele procedure te voeren.
Het staatsbedrijf legt zich daar niet bij neer. Advocaat Lincoln Gomez heeft namens RdA bij het Hof geklaagd over het besluit om niet te vervolgen. Het Hof moet nu beoordelen of politie en justitie alsnog onderzoek moeten verrichten. Het beslist in deze procedure niet of de genoemde personen schuldig zijn.
Goedkeuring binnen 42 minuten
De zaak draait om de Gutu, een loodsboot van RdA die sinds 2020 niet meer actief werd gebruikt. De boot lag op het terrein dat wordt beheerd door dochteronderneming Terminal di Energia Aruba en werd daar volgens het interne onderzoek regelmatig geïnspecteerd.
Op 22 november 2023 zou RdA per e-mail een bod van 30.000 dollar hebben ontvangen van Pull Marine Services, een onderneming die zich presenteerde als gevestigd in Panama. Toenmalig waarnemend algemeen directeur Ricky Lacle jr. zou het aanbod 42 minuten later hebben goedgekeurd.
Volgens het interne onderzoek werden vooraf geen onafhankelijke taxatie en geen advies van de maritieme afdeling gevraagd. Ook zou uit de onderzochte stukken niet blijken dat de raad van commissarissen, juridische adviseurs of andere betrokken afdelingen aan de besluitvorming deelnamen.
Een dag later werd een koopovereenkomst opgesteld en een bedrag van ruim 35.000 dollar gefactureerd. Het contract zou alleen namens RdA zijn ondertekend. De ruimte voor de handtekening van de koper bleef volgens het onderzoek leeg.
Betaling door ander bedrijf
Op 1 december 2023 ontving RdA ruim 63.000 Arubaanse florin. Opvallend is dat het geld niet afkomstig was van Pull Marine Services, de onderneming die in de koopovereenkomst als koper stond. De betaling kwam volgens het onderzoek van ARSPA Corporation, een leverancier die al zaken deed met RdA.
De boot werd na de betaling niet opgehaald. De Gutu bleef op het terrein liggen en werd nog ruim een jaar door personeel gecontroleerd en onderhouden. Het is niet duidelijk of de kosten daarvan bij de koper in rekening zijn gebracht.
De huidige RdA-directeur Robert Henriquez zou de verkoop in februari 2026 hebben ontdekt. Een maritiem inspecteur schatte de waarde van de boot ten tijde van de transactie volgens 24ora op ongeveer 90.000 dollar. Als die taxatie juist is, bedraagt het verschil met de verkoopprijs bijna 55.000 dollar, omgerekend ongeveer 100.000 florin.
Vragen over koper
Het interne onderzoek zou de rechtsgeldige registratie van Pull Marine Services in Panama niet hebben kunnen bevestigen. Ook zouden de gebruikte contactgegevens vragen oproepen over de banden tussen de genoemde koper, ARSPA en verschillende betrokken personen.
Daaruit trekt RdA de conclusie dat mogelijk een constructie is gebruikt om de boot goedkoop aan een andere partij te laten toevallen. Die conclusie is nog niet door een onafhankelijke rechter of strafrechtelijke onderzoeksinstantie bevestigd.
Dat een andere onderneming de koopsom betaalde, vormt op zichzelf evenmin bewijs van een strafbaar feit. Ook moet nog worden vastgesteld welke interne regels voor de verkoop golden, wie bevoegd was de transactie goed te keuren en hoe betrouwbaar de taxatie van 90.000 dollar is.
OM wijst op capaciteitsgebrek
Volgens de publicatie heeft het OM in correspondentie erkend dat de stukken een redelijk vermoeden kunnen opleveren van oplichting, valsheid in geschrifte en verduistering. Toch zou van onderzoek zijn afgezien omdat het Korps Politie Aruba onvoldoende rechercheurs heeft en ernstige zaken moeten worden geprioriteerd.
RdA vindt dat een civiele procedure geen vervanging kan zijn voor strafrechtelijk onderzoek naar mogelijke fraude met eigendom van een staatsbedrijf. De raffinaderij stelt bovendien dat met de transactie publiek vermogen kan zijn benadeeld.
De brieven van het OM, het volledige interne onderzoeksrapport, de taxatie en het verzoekschrift aan het Hof zijn niet openbaar aangetroffen. De beschuldigingen zijn voornamelijk gebaseerd op de weergave van 24ora. In die publicatie zijn geen reacties opgenomen van de voormalige waarnemend directeur, ARSPA of de andere genoemde betrokkenen.
Het is nog niet bekend wanneer het Hof de klacht van RdA behandelt. Zolang geen nader onderzoek of rechterlijke uitspraak heeft plaatsgevonden, staat niet vast dat bij de verkoop fraude is gepleegd.
