Fatale politieachtervolging zet verhoudingen politie, pers en publiek op scherp

ORANJESTAD - De politie van Aruba ligt onder vuur na de dood van een jonge jongen tijdens een politieachtervolging. De omstandigheden waaronder het incident vorige week zondag gebeurde heeft veel stof doen opwaaien. Zelfs zoveel stof, dat Arubanen in Nederland zondag een kleine manifestatie organiseerden in Rotterdam.

Het slachtoffer, de 19-jarige Ayden Lanoy zou roekeloos en zonder achterlichten hebben gereden. Toen de politie hem staande wilde houden, ging hij ervan door. De achtervolging, die gefilmd zou zijn door een vriend van Ayden, eindigde in een doodlopende straat.

Een getuige zegt tegen 24ORA dat de twee agenten uitstapten en toen Lanoy weer weg probeerde te komen het vuur werd geopend. ‘18 schoten in vijf seconden’. Politiewoordvoerder Liliana Rasmijn staat de pers vlak daarna te woord en leest een verklaring voor, waarin zij zegt dat de bestuurder van de auto is ingereden op de twee agenten, waarna die zich genoodzaakt zagen te schieten. Ayden overleeft het niet.

Wél achterlichten

De publieke opinie verandert in de loop van de dagen na het incident toen verschillende beveiligingsbeelden via sociale media werden verspreid. Daarop is te zien dat de vluchtende auto wel degelijk achterlichten voert. Bovendien zouden er kogelhulzen gevonden zijn achter de auto die in een greppel tegen een boom tot stilstand was gekomen. Wat erop zou duiden dat er ook geschoten is op de auto toen die al voorbij de agenten was en voor hen dus geen gevaar meer vormde.

De media speculeren volop in de dagen daarna, maar politie en openbaar ministerie beperken zich tot de mededeling dat de twee agenten verdachten zijn in een onderzoek dat door de Landsrecherche wordt geleid.

Volgens korpschef Ramon Arnhem ligt dáár de bron van de verstoorde verhouding tussen politie, pers en publiek. Zolang het onderzoek, dat niet door de politie wordt gedaan, bezig is, kan en mag hij niets zeggen. “En dat is lastig want het publiek maakt geen onderscheid tussen politie en landsrecherche.”

Dat publiek bestaat onder meer uit gerenommeerde columnisten en andere journalisten, die het de politie kwalijk nemen dat zij zo defensief op het incident reageert. Om de ophef te sussen, houden justitie en de politie een persconferentie. “In plaats van opheldering te geven, werden cruciale vragen ontweken en blijft de gemeenschap achter met nog meer twijfels over de verantwoordingsplicht van de politie en de eerlijkheid van het onderzoek”, aldus een analist.

Marko Espinoza van 24ORA zegt dat de verhoudingen al langere tijd onder spanning staan. “Het werken wordt ons lastig gemaakt. Er zijn geen regels of afspraken, waardoor individuele agenten bij het plaats delict hun eigen regels verzinnen. Of ze houden je ver weg, of ze schijnen met hun zaklampen in je camera, zodat je niet kunt filmen. Soms willen ze je het filmen zelfs verbieden.”

Olie op het vuur

Olie op het vuur voor veel journalisten is volgens Espinoza de mededeling dat justitie het aanzetten tot geweld of het verspreiden van ongefundeerde beschuldigingen op basis van speculatie onacceptabel vindt. ”We monitoren alle sociale mediaplatforms en zullen actie ondernemen tegen dit soort uitingen”, aldus Arnhem in gesprek met Tito Laclé van NoticiaCla.

“Ik doel daar specifiek op de bedreigingen van agenten, zelfs die er niet bij waren, op sociale media. Dat loopt enorm uit de hand en dat accepteren we niet.” Maar deze ‘misinterpretatie’, zoals Arnhem die noemt, is volgens Espinoza ‘tekenend’ voor de gespannen situatie tussen pers en politie.

Toch is Arnhem positief. “Het is een feit – geen excuus – maar we hebben een dunne bezetting en moeten dubbele diensten draaien om alles aan te kunnen. Dit carnavalsweekend verliep goed, we zijn en blijven in gesprek met publiek en media. Die relatie is voor ons de basis voor goed politiewerk. Wij zullen er alles aan doen om het vertrouwen te herstellen. Ik vertrouw erop dat het goed komt.”