Opinie | San Nicolas heeft genoeg plannen gehad, nu gaat het om uitvoering
SAN NICOLAS - San Nicolas heeft geen gebrek aan plannen, maar aan uitvoering. Na vijf jaar onderzoek naar de ontwikkeling van de stad concludeert econoom en nation builder Suzette Dumfries dat vooral continuïteit, eigenaarschap en verantwoordelijkheid ontbreken. Advocaat Lincoln D. Gomez legt in deze opiniebijdrage uit waarom hij vindt dat het nu tijd is om van analyse naar actie te gaan — en waarom San Nicolas daarbij vooral zichzelf moet blijven.
Door | Lincoln D. Gomez
Aan plannen voor San Nicolas heeft het nooit ontbroken. Aan mooie presentaties evenmin. Er zijn rapporten geschreven, ontwerpen gemaakt, foto’s genomen en ambities uitgesproken. Toch is veel daarvan nooit werkelijkheid geworden.
Dat is misschien wel de belangrijkste conclusie uit het onderzoek van econoom en nation builder Suzette Dumfries, die zich de afgelopen vijf jaar intensief heeft verdiept in San Nicolas. Ze sprak met inwoners, bestudeerde archieven, analyseerde cijfers en legde de vele plannen die in de loop der jaren voor de stad zijn gemaakt naast elkaar.
Haar conclusie is even eenvoudig als confronterend: niemand was eigenaar van de uitvoering.
Er was vaak geen permanente organisatie die verantwoordelijk bleef wanneer een minister vertrok, een regering wisselde of politieke prioriteiten veranderden. Daardoor begon San Nicolas telkens opnieuw. Een nieuw plan, een nieuwe presentatie, een nieuwe belofte.
Dat kunnen we ons niet blijven permitteren.
Lago was meer dan werk
Een ander deel van Suzette’s onderzoek zette mij aan het denken over de manier waarop we naar de geschiedenis van San Nicolas kijken.
Wanneer over Lago wordt gesproken, denken we meestal aan de raffinaderij, olie en banen. Maar Lago was veel meer dan een werkgever. Het bedrijf zorgde ook voor huisvesting, vervoer, medische voorzieningen, pensioenen, studiebeurzen, recreatie en andere voorzieningen. Het speelde een belangrijke rol in het sociale en culturele leven van de gemeenschap.
Dat roept een belangrijke vraag op.
Wanneer mensen zeggen dat zij de raffinaderij terug willen, bedoelen zij dan werkelijk alleen de raffinaderij?
Of verlangen zij naar wat daaromheen bestond: zekerheid, kansen, voorzieningen en perspectief?
Dat onderscheid is belangrijk. Want je kunt een raffinaderij vervangen door toerisme, dienstverlening of andere economische activiteit, maar daarmee heb je nog niet automatisch de maatschappelijke structuur vervangen die ermee verloren ging.
Misschien missen mensen niet alleen Lago.
Misschien missen ze vooral de kansen die Lago bood.
Geen tweede Noord
San Nicolas moet zich ontwikkelen. Daarover bestaat nauwelijks discussie. Er moeten banen komen, investeringen, bedrijvigheid en nieuwe mogelijkheden voor jongeren.
Maar ontwikkeling betekent niet dat San Nicolas een kopie van Noord moet worden.
Uit de gesprekken die Suzette voerde, komt juist naar voren dat inwoners hun eigen identiteit willen behouden. San Nicolas heeft een geschiedenis en cultuur die nergens anders op Aruba op dezelfde manier bestaat. Families met wortels in Jamaica, Trinidad, Barbados, Saint Vincent, Suriname, Puerto Rico, de Dominicaanse Republiek, Cuba, Colombia en andere delen van het Caribisch gebied hebben er hun stempel op gedrukt.
Die identiteit hoeven we niet opnieuw uit te vinden.
Ze is er al.
De uitdaging is om daarop voort te bouwen, zonder de industriële geschiedenis van San Nicolas uit te wissen en zonder van de stad een toeristisch product te maken dat uiteindelijk niets meer met San Nicolas zelf te maken heeft.
Laat San Nicolas San Nicolas zijn.
Een plan heeft een eigenaar nodig
De belangrijkste les uit vijf jaar onderzoek gaat uiteindelijk niet over architectuur, toerisme of zelfs economie.
Het gaat over governance.
Een plan zonder iemand die verantwoordelijk is voor de uitvoering, is uiteindelijk niet veel meer dan papier.
Daarom stelt Suzette de oprichting voor van een permanente stichting voor de stadsvernieuwing van San Nicolas. Niet om de overheid te vervangen. De overheid blijft onmisbaar. Maar wel om een organisatie te creëren met één duidelijke opdracht, een juridische structuur, continuïteit en een eigen financieringsmechanisme.
Zo’n organisatie kan samenwerken met overheid, bedrijfsleven, investeerders en inwoners, maar verdwijnt niet automatisch wanneer een regering valt of een minister wordt vervangen.
Of een stichting uiteindelijk de perfecte juridische vorm is, mogen we best bespreken. Maar het onderliggende probleem kunnen we moeilijk negeren: iemand moet eigenaar zijn van de uitvoering.
Mijn antwoord
Tijdens haar presentatie vroeg Suzette aan de aanwezigen wat wij zelf met haar onderzoek zouden doen.
Dat vond ik misschien wel het sterkste moment van de avond.
Want het is gemakkelijk om te zeggen dat de overheid iets moet doen. Het is gemakkelijk om kritiek te leveren op plannen die niet worden uitgevoerd. Het is zelfs gemakkelijk om opnieuw een commissie op te richten die gaat onderzoeken waarom eerdere commissies niets hebben bereikt.
Maar ergens moet iemand beginnen.
Mijn antwoord was daarom concreet: ik heb toegezegd de financiering voor de oprichting van de voorgestelde stichting voor mijn rekening te nemen.
Niet omdat ik denk dat één stichting alle problemen van San Nicolas kan oplossen. En ook niet omdat ik denk dat één persoon het antwoord heeft.
Wel omdat vijf jaar onderzoek, gesprekken met inwoners, archiefwerk en analyse meer verdienen dan opnieuw een rapport dat uiteindelijk in een kast verdwijnt.
San Nicolas heeft genoeg plannen gehad.
De vraag is niet langer of we nóg een plan kunnen maken.
De vraag is wie bereid is verantwoordelijkheid te nemen om een goed plan daadwerkelijk uit te voeren.
Kijk niet toe. Doe mee.
