Nederland richt EU-platform op voor Aruba en andere Caribische eilanden
DEN HAAG – Nederland werkt aan een gezamenlijk EU-platform voor Curaçao, Aruba, Sint-Maarten, Bonaire, Sint-Eustatius en Saba, samen met Europees Nederland. Het platform moet de samenwerking richting Brussel structureler maken en de eilanden beter ondersteunen bij het benutten van Europese subsidies en investeringsmogelijkheden.
Dat schrijft staatssecretaris Eric van der Burg van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties maandag aan de Tweede Kamer. Volgens hem is meer samenwerking en afstemming binnen het Koninkrijk nodig om in Brussel effectiever te kunnen optreden.
Een belangrijk probleem is volgens het kabinet dat de eilanden wel toegang hebben tot Europese programma’s, maar daar in de praktijk niet altijd volledig gebruik van kunnen maken. De uitvoeringscapaciteit van de LGO’s is relatief beperkt, waardoor deelname aan bijvoorbeeld de Europese Global Gateway-strategie formeel mogelijk is, maar praktisch vaak moeilijk uitvoerbaar. Ook zijn nog niet alle beschikbare Europese middelen uit de huidige begrotingsperiode benut.
Nederland wil daarom ook meer ondersteuning beschikbaar maken voor het ontwikkelen van projecten. Voor Bonaire, Sint-Eustatius en Saba bestaat sinds 2023 al een speciaal gezantschap. De werkzaamheden daarvan worden verder toegespitst op hulp bij het aantrekken van Europese subsidies. Het nieuwe EU-platform moet de samenwerking verbreden naar alle zes Caribische landen en eilanden binnen het Koninkrijk met een LGO-status.
Tegelijk probeert Nederland de toegang van de eilanden tot Europese fondsen te verruimen. Onder het oorspronkelijke voorstel voor het nieuwe EU-programma Global Europe konden de LGO’s alleen gebruikmaken van de mondiale financieringspot. Die vertegenwoordigt ongeveer zes procent van de beschikbare middelen binnen dat programma.
Mede op aandringen van Nederland is in de voorlopige positie van de Europese Raad opgenomen dat de LGO’s ook toegang moeten krijgen tot geld uit andere geografische fondsen voor regionale en grensoverschrijdende projecten. Definitief is dat nog niet. De onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting voor 2028-2034 lopen zeker tot eind dit jaar en mogelijk door tot in 2027.
Eenvoudiger procedures
Nederland zet tijdens die onderhandelingen ook in op behoud van aparte territoriale budgetten voor de afzonderlijke eilanden en op eenvoudigere procedures om Europese fondsen aan te vragen. Daarnaast wil Den Haag aparte subsidierondes voor kleine eilandjurisdicties en aangepaste aanvraag- en rapportageformats voor de LGO’s.
Voor het Caribisch gebied liggen de Europese investeringsprioriteiten onder meer bij digitale en maritieme verbindingen en energietransitie. Op verzoek van de LGO’s is daar inmiddels ook afvalbeheer aan toegevoegd. De eilanden zijn gevraagd concrete projecten voor deze terreinen in te dienen.
Eind september reist Van der Burg naar Brussel om verder over het LGO-dossier te spreken. Daarnaast bespreekt het kabinet deze maand met de eilanden het onderzoek van de University of Curaçao naar de voor- en nadelen van de huidige LGO-status tegenover een zogenoemde UPG-status. Een kabinetsreactie daarop wordt in het vierde kwartaal van dit jaar verwacht.
