ORANJESTAD – Aruba moet meer grip krijgen op overheidsbedrijven om financiële risico’s te beperken en meer rendement te halen uit staatsdeelnemingen. Dat stelt het College Aruba financieel toezicht (CAft) na een werkbezoek aan het eiland.
Het financieel toezichtsorgaan reageert positief op het voornemen van Aruba om als eerste land binnen het Caribische deel van het Koninkrijk een duidelijk beleid in te voeren voor het beheer van overheidsdeelnemingen en dividenduitkeringen.
Samen met een nieuwe gedragscode voor goed bestuur kan dit volgens het CAft helpen om risico’s bij staatsbedrijven eerder te signaleren en beter te sturen op resultaat en maatschappelijk rendement.
Invoering en naleving
Tegelijk waarschuwt het CAft dat invoering en naleving van dit beleid cruciaal zijn. Het college verwijst naar eerdere situaties waarbij financiële risico’s ontstonden bij staatsbedrijven.
Zo was er bij Aruba Wastewater Sustainable Solutions sprake van plannen voor onnodig dure leningen, werden bij Utilities dividenden ingezet zonder instemming van de aandeelhouder en vonden bij Refineria di Aruba financiering en aanbesteding van projecten plaats onder ongunstige voorwaarden. In het geval van de leningen bij AWSS werd tijdig ingegrepen, mede op advies van het CAft.
Rolverdeling
Volgens het CAft is een duidelijke rolverdeling nodig: de minister van Financiën treedt op als aandeelhouder namens de overheid, andere ministers formuleren opdrachten en de bedrijven voeren die uit.
Aruba werkt aan regels voor dividenduitkeringen en aan wetgeving voor goed bestuur via een landsverordening corporate governance. Deze kaders kunnen de aansturing van staatsbedrijven versterken, mits ze consequent worden toegepast.
Het CAft vraagt daarnaast opnieuw aandacht voor de financiële situatie rond het Dr. Horacio Oduber Hospital. De kosten van het ziekenhuis drukken op de overheidsfinanciën, terwijl de overheid daar geen aandeelhouder is en beperkt kan bijsturen. Het college roept de regering op om hierover tot een oplossing te komen met het ziekenhuis en de eigenaar.
Overheidsfinanciën
Ook wijst het CAft op het belang van het Rijkswetsvoorstel Houdbare Overheidsfinanciën Aruba. Met dit voorstel kan Aruba buitenlandse leningen goedkoper herfinancieren via Nederland en nieuwe leningen aantrekken tegen lagere rente.
Dat kan een rentevoordeel opleveren tot 60 miljoen florin per jaar, omgerekend meer dan 500 florin per inwoner.
Verder ziet het CAft vooruitgang in het financieel beheer. Alle jaarrekeningen tot en met 2024 zijn inmiddels aangeleverd bij de Algemene Rekenkamer Aruba en beleidsrapportages zijn weer actueel. Volgens het college ligt de volgende stap in het verbeteren van de kwaliteit van die rapportages.
